Lesmateriaal en -programma's


Snel naar leuke lesprogramma's, klik op onderstaande linkjes.
Ze zijn geschikt voor groep 5 t/m 8 van het basisonderwijs & klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs. 

Met school naar het archief
Van kasteel tot vestingstad
De middeleeuwse stad
Romeinse leskist
"We hebben al bijna een jaar geen bril meer op de wc!" 
Wie is Joop? 
Wie schrijft, die blijft!
Wat is het je waard?


 Met school naar het archief
Wat is een archief? Wat bewaren we in een archief en waarom eigenlijk? Een archief blijkt meer dan een stoffige ruimte ergens onder in een duistere kelder, waar oude papieren worden bewaard. Na een korte introductie gaan de leerlingen in kleine groepjes actief aan de slag met vijf verschillende opdrachten. Ze ontdekken wat we nog meer bewaren in het archief en denken na wat de waarde er van is.

Zo maken de leerlingen een gezinskaart van hun eigen gezin en proberen ze oud schrift te ontcijferen. In kranten zoeken ze hun weg naar informatie en in verschillende bronnen van Joop, een jongen uit de oorlog, speuren ze naar feiten. Wat kunnen ze over Joop te weten komen? Op de iPad bekijken ze een filmpje uit de jaren zestig. Wat is op school en op straat veranderd, en wat niet? Als er nog tijd is, mogen leerlingen een bezoekje brengen aan het depot. De kluis van het archief. Alle leerlingen gaan tot slot naar huis met een archiefdiploma.

Het programma duurt in totaal 90 minuten en is geschikt voor leerlingen van groep 5 t/m 8 van de basisschool en klas 1 en 2 van het voorgezet onderwijs. De voorkeur voor een bezoek gaat uit naar een vrijdag om gebruik te kunnen maken van apparatuur in de studiezaal en een kijkje te kunnen nemen in het depot.

Geschikt voor: groep 5 t/m 8 en klas 1/2
Locatie: Het Streekarchief (Pelsestraat 17, Heusden)
Datum: in overleg, bij voorkeur op vrijdag 
Meer informatie:Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.



 Van kasteel tot vestingstad

project Streekarchief, aanvragen viaDit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Geschikt voor: Groep 6-7

In de lesmethode ‘Heusden, van kasteel tot vestingstad’ wordt de ontwikkeling van de stad Heusden beschreven. Leerlingen leren over het ontstaan van een (vesting)stad tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Dat doen ze door in de huid van de personages te kruipen die deze veranderingen meemaakten.



 De middeleeuwse stad

In de klas wordt een middeleeuws landschap uitgerold in de vorm van een vloerkleed. Waar zouden de boeren het land gaan bewerken? Wat is de beste handelsplek? Op welke plaatsen wilden de mensen graag wonen? Hoe ontstond een stad? Met behulp van een kasteel, boerderijen, huisjes, een klooster en een stadhuis krijgt de middeleeuwse stad langzaam maar zeker vorm. Daarna onderzoeken de leerlingen in kleine groepjes het leven in de middeleeuwse stad aan de hand van historische bronnen.

De kinderen gaan aan de slag met een rekenopdracht met middeleeuwse munten en een boodschappenlijst, het bedenken van een klucht voor het volgende carnaval, het bestuderen van een stadszegel en het uitvoeren van monnikenwerk: schrijven op echt perkament. In de opdrachten worden verschillende thema’s over het leven in de middeleeuwse stad behandeld die ook in de reguliere lesmethodes aan bod komen, zoals: de markt, feest, bestuur en rechtspraak, eten, wonen, kleding, geloof, boerenleven en oorlog. Welk lot wacht je als boer, burger, geestelijke of edelman? Dit ontdekken de leerlingen tijdens het standenspel. Elke keer blijkt de edelman te winnen...

Geschikt voor: groep 5/6
Locatie: In de klas
Opmerkingen: Aanvragen voor scholen in de gemeenten Heusden en Waalwijk verlopen via Kunstencentrum Waalwijk www.kunstencentrumwaalwijk.nl, voor gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem via Bibliotheek CultuurPuntAltena www.cultuurpuntaltena.nl 

 


 

 Romeinse leskist

Leren over de Romeinen in Nederland? Waarom het geschiedenisboek openslaan als de leerlingen échte Romeinse voorwerpen in handen kunnen krijgen? Voorwerpen die door de Romeinen in Brabant zijn gebruikt? De leerlingen gaan zelfstandig aan de slag met de voorwerpen uit de leskist. Aan de hand van de voorwerpen en de daarbij behorende werkbladen leren zij over de verschillende aspecten van het leven in de Romeinse tijd, waaronder: het schrift, geld, kleding, infrastructuur, het badhuis, huizenbouw, religie, sport en spel en het leger. Deze methode is leerstofvervangend. 

Geschikt voor: groep 7/8
Locatie: In de klas 
Opmerkingen: Aanvragen voor scholen in de gemeenten Heusden en Waalwijk verlopen via Kunstencentrum Waalwijk www.kunstencentrumwaalwijk.nl, voor gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem via Archeologische Vereniging Giessen www.archeolandvanheusdenaltena.nl 

 


 

 "We hebben al bijna een jaar geen bril meer op de wc!"

Aan de hand van foto's en archiefstukken als bouwvergunningen en gemeentelijke besluiten ontdekken leerlingen hoe Waalwijkse arbeiders (in het bijzonder schoenmakers) aan het begin van de twintigste eeuw woonden. Hoe zagen hun huizen eruit? Wat voor maatregelen werden er door de gemeente Waalwijk genomen om hun woonomstandigheden te verbeteren? Waren daarmee in één klap ook al hun problemen verleden tijd?

Geschikt voor: Groep 7-8 & klas 1/2
Meer informatie: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 


 

 'Wie is Joop?' 

Het lesprogramma “Wie is Joop?” brengt de leerlingen door middel van uniek persoonlijk archiefmateriaal, zoals plakboeken, historische kaarten, foto's en statistieken in aanraking met een belangrijke gebeurtenis in Waalwijk tijdens de Tweede Wereldoorlog. De geschiedenis uit hun eigen omgeving wordt tot leven gebracht.  Tijdens de opdrachten leren ze goed kijken naar historisch bronnenmateriaal en feiten en vermoedens van elkaar te onderscheiden. Op een tastbare manier wordt de kennis van de Tweede Wereldoorlog en de waarde van een archief vergroot.

Geschikt voor: klas 1/2  
Locatie: In de klas en 1 les in het Streekarchief (Pelsestraat 17, Heusden)
Meer informatie:Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.



 Wie schrijft, die blijft!

Wie schrijft, die blijft!' gaat over lezen en schrijven in de Middeleeuwen. Leerlingen maken kennis met oorkonden en manuscripten als dragers van middeleeuwse teksten en leren het belang van het op schrift stellen van afspraken en verhalen. 

'Wie schrijft, die blijft!' sluit aan bij de kerndoelen van het primair en voortgezet onderwijs en geeft invulling aan de tijdvakken Monniken en Ridders (500-1000) en Steden en Staten (1000-1500). Vanaf september 2010 is de canon van Nederland opgenomen in de kerndoelen van het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Op alle Nederlandse scholen moet de canon aan de orde komen bij het behandelen van de tijdvakken. 'Wie schrijft, die blijft!' sluit aan bij de canonvensters 'Hebban olla vogala: het Nederlands op schrift, ca. 1100' en 'Floris V: een Hollandse graaf en ontevreden edelen, 1254-1296'.

Geschikt voor: groep 7/8 & klas 1/2  
Locatie: In de klas en 1 les in het Streekarchief (Pelsestraat 17, Heusden)
Meer informatie:Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.


 Wat is het je waard?
Over morele dilemma's in de Tweede Wereldoorlog en nu
Beschikbaar: versie Waalwijk en versie Heusden

Het afwegen van dilemma’s staat centraal in Wat is het je waard? Lokale historische gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog worden als voorbeeld dichtbij gehaald. De leerlingen onderzoeken de keuzes die toen gemaakt zijn en stellen zich voor hoe zij gehandeld zouden hebben in die tijd. Daarnaast bespreken zij hoe wij daar nu naar kijken. De leerlingen ontdekken wat zij zelf van waarde vinden en wat anderen van waarde vinden. Door in de klas te discussiëren over dilemma’s kan meer begrip ontstaan voor de verschillende keuzes die mensen maken. Wie kennismaakt met andermans motieven, ontdekt alternatieven voor het eigen handelen. Het lesmateriaal is daarom ook geschikt om voor andere thema’s te gebruiken.

Het programma bestaat uit drie lessen, die afzonderlijk en eventueel los van elkaar te behandelen zijn. Per les wordt stap voor stap beschreven wat je met de leerlingen kunt gaan doen. Van ‘Wat is het je waard?’ zijn twee versies beschikbaar: één is gebaseerd op feiten uit gemeente Waalwijk en één is gebaseerd op feiten uit gemeente Heusden.

De Waalwijkse versie bestaat uit twee onderdelen:
Docentenhandleiding
Interactieve lokale verdiepingskaart

De Heusdense versie bevat alleen een docentenhandleiding. De lokale gebeurtenissen zijn hierin verwerkt.

Geschikt voor: groep 7/8 en klas 1/2
Locatie: in de klas
Meer informatie: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.