Uw zoekacties: Oud-archief, Aalburg, 1680-1811
x0001 Oud-archief, Aalburg, 1680-1811
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

0001 Oud-archief, Aalburg, 1680-1811
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
 
 
1. Archiefvorming
1.1. Geschiedenis van de archiefvormer
1.2. Geschiedenis van het archiefbeheer
sluiten
0001 Oud-archief, Aalburg, 1680-1811
1. 1. Archiefvorming
1.2. Geschiedenis van het archiefbeheer
1.1. Het rechterlijk archief
Zoals al eerder onder de paragraaf "Bestuurlijke organisatie" is uiteengezet, bestond een tweedeling in het takenpakket van het ambachtsbestuur. De uitoefening van de typische buurtschapsfuncties zijn neergelegd in het administratief gedeelte van het archief en de rechtsprekende taken in het rechterlijk gedeelte. In 1810 zijn de lokale besturen ontheven van hun rechtsprekende bevoegdheid. Voortaan was de taak van registratie van rechtshandelingen toegewezen aan het notariaat. De voogdijzaken werden overgeheveld naar de Rechtbank van Eerste Aanleg te 's-Hertogenbosch. Daarop volgde het keizerlijk Decreet van 8 november 1810. Hierin werd bepaald dat de rechterlijke archieven moesten worden overgebracht naar het Tribunal de Première Instance. Zo werd het dorpsarchief waarvan het administratief archief en het rechterlijk archief aanvankelijk één geheel vormde, uit elkaar gehaald en gescheiden van elkaar bewaard. De rechterlijke archieven werden op grond van het Koninklijk Besluit van 9 oktober 1883 overgebracht naar het Rijksarchief van Noord-Brabant te 's-Hertogenbosch. Bij de realisatie van een centrale archiefbewaarplaats van het Streekarchief Land van Heusden en Altena te Heusden in 1982 zijn de rechterlijke archieven van de aangesloten gemeenten hier in bewaring gegeven. De rechterlijke archieven zijn eerder geïnventariseerd geweest. In 1800 gelastte het Uitvoerend Bewind dat alle archieven ter secretarie moesten worden geïnventariseerd. De stukken moesten op drie verschillende lijsten geplaatst worden. Er ontstond daarmee een driedeling binnen het archief. Eén lijst bevatte stukken van justitie, één van politie en één van de administratie. Het is echter niet bekend in hoeverre dit besluit is uitgevoerd. In de jaren 40 van de negentiende eeuw vervaardigde de heer Hansse, een klerk van de Arrondissements-griffie, inventarissen op de rechterlijke archieven van de voormalige schepenbanken in het Land van Heusden. Op het Rijksarchief realiseerde mr. Smit in 1919 de laatste inventarisatie voordat het archief werd overgebracht naar Heusden. Smit bracht in het rechterlijk archief van Aalburg een ordening aan waarin hij een verdeling maakte analoog aan de taken van de schepenbank. Voor het rechterlijk archief van Aalburg betekende dit een onderverdeling in "Zaken van civiele rechtspraak, boedelbeheer en registratie" en "Fiscale zaken". Het archief omvatte vijf achiefdozen. Binnen deze onderverdeling is door Smit een grove ordening aangebracht in de archiefbescheiden naar de aard van de akten, zoals wees- en boedelrekeningen, testamenten, akten van transport en minuten van allerhande akten.
1.2 Het administratief archief
De stukken behorend tot het administratief archief van Aalburg werden op verschillende plaatsen in het depot aangetroffen. De reden hiervan is dat de archiefbescheiden in diverse etappes zijn overgedragen aan het streekarchief. Een aantal stukken zijn in 1977 door het Rijksarchief in Noord-Brabant overgedragen aan de gemeente Aalburg. Deze stukken waren in 1810 per abuis met de rechterlijke archiefbescheiden overgebracht naar het Tribunal de Première Instance en van daaruit in 1883 terechtgekomen op het Rijksarchief. Het administratief gedeelte beslaat vier strekkende meter archiefmateriaal. Uit de inventaris die in 1759 zal zijn opgemaakt blijkt dat het administratief archief goeddeels bewaard is gebleven. In 1811 veranderde het takenpakket van het ambachtsbestuur. De drie bestuurstaken die het bestuur aanvankelijk uitoefende werden verdeeld. De diverse rechterlijke taken werden overgenomen door de rechtbank en het notariaat. De waterstaats-zorg werd toevertrouwd aan waterschapsbesturen. Wat er met het rechterlijk archief en met het administratief archief gebeurde, is hierboven uiteengezet. In het archief van het waterschap de "Polder van Aalburg" kwamen geen stukken voor die in het dorpsarchief thuishoren. De archiefbestanddelen die waren overgedragen door het Rijksarchief bleken te bestaan uit archiefbescheiden van verschillende dorpen in het Land van Heusden. De stukken behorend tot het administratief archief van Aalburg zijn hieruit gelicht. Het gedeelte van het archief dat in Aalburg was achtergebleven na de splitsing van het archief in 1811 bevatte enkele bestanddelen die horen te berusten in het archief van vóór 1811. Het aldus herenigde administratief archief van het ambachtsbestuur van Aalburg van voor 1811 bestond uit een aantal losse stukken, enkele registers en een grote serie rekeningen. Deze serie bleek te bestaan uit de eigenlijke dorpsrekeningen, ofwel de dorpsonraad-, kommer- en dijkgeld, rekeningen van de verpondingen, stukken betreffende de inning van de gemene middelen en de overige belastingen, keuren en pachtakten.
1.3 Inventarisatie
Op grond van het bestemmingsbeginsel zijn het administratief archief en het rechterlijk archief weer samengevoegd. Doordat het archief verspreid is geraakt en doordat het archief eerder geïnventariseerd is geweest, is de oude ordening verloren gegaan. Ten behoeve van de overzichtelijkheid en de toegankelijkheid is gekozen voor een ordeningsschema waarbij een onderscheid is gemaakt tussen archiefbescheiden betreffende de organisatie en stukken die zijn voortgekomen uit de uitoefening van de taken. De stukken onder de categorie "Certificatie van rechtshandelingen" zijn ontsloten op naam van degenen waar de rechtshandeling betrekking op heeft. Voor deze werkwijze is gekozen om het archief beter toegankelijk te maken, waarbij tevens het archief minder intensief geraadpleegd hoeft te worden, hetgeen de materiële staat van de stukken ten goede komt. Aan dit archief zijn toegevoegd stukken afkomstig uit de Collectie Aaanwinsten van het Rijksarchief in Noord-Brabant, betrekking hebbend op Aalburg.
2. Inhoud en structuur van het archief
2.1. Toegangscontrole
3. Aanwijzingen voor de gebruiker
3.1. Openbaarheidsbeperkingen
3.4. Citeerinstructie
5. Bijlagen
Begrippenlijst; index op persoonsnamen; indices op namen in inv. nrs. 2 en 3
Beschrijving van de series en archiefbestanddelen
Kenmerken
Datering:
1680-1811
Titel:
Oud-archief, Aalburg
Beschrijving:
Inventaris van het Oud-archief van Aalburg
Inhoud/samenvatting:
Ambachtsbestuur van Aalburg, 1680-1811
Archieftitel:
Oud-archief, Aalburg
Auteur inventaris:
Bernadette van Gorp, Streekarchief Langstraat Heusden Altena, Heusden
Auteur:
Bernadette van Gorp, Streekarchief Langstraat Heusden Altena, Heusden
Omvang:
3,63 m
Openbaarheid:
Volledig openbaar
Uitgever:
Streekarchief Langstraat Heusden Altena, Heusden
Geografische namen:
Categorie:
Archiefvormer(s)::
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS